تماس با سردبیر > perslit@gmail.com بایگانی پیوندکده سیاسی بیانیه ها و برنامه ها کتابخانه صدا و ویدئو صفحه نخست هنر داستان شعر
بخش ویژه  ادبیات بومی

فشرده ای از زندگینامه و آثار گیل آوایی

طنين روستا؛ موسيقی بومی ايران محمود خوشنام
تهيه کننده برنامه "طنين روستا"

فینگی

منظومه گیلکی از گیل آوایی
با فورمات پی دی اف

یک شعر آذری
هوشنگ جعفری
یارین بویون قوجاقلادیم یار آغلادی من آغلادیم
ییغیشدی قونشولار بوتون جار آغلادی من آغلادیم
ادامه

مازندرانی


كَكي دارِ كِتم مه دله خو‌نه
بلبل هُلي ِسر  دل ناره كنه
تش هايته دل بسو ته سوجه!
بسوتي سوج تش هايت ويشه دنه
ادامه

شعر ترکمنی

ایوب گرکزی
گؤلیار

بؤلؤت لر ام، گؤچیپ باریار
باریاردا بیر یرده ، یاغیار
قؤراپ یاتان قارا یر- ام
هم بگن یار ، همده گؤلیار

اؤنگ درده درمانی بارمی
یا درمانسیز دردی بارمی
جیداملی یا ارکی بارمی

ادامه

قارا زولفون گوزلیم اولدی پریشان بوگیجه
تا گرفتاراولا هر تارینا مین جان بوگیجه
خرمن زولفی وریرسن بله جانلارتوکوسن
هچ بیلیرسن قوپاریرسان نجه طوفان بوگیجه
قارا زولفون داها سرگشته سی تک من دگیلم
ادامه

اسفستان

مریض عشق ای دلبر طبیب مهربان ایستر
علیل درد هجرانم کونول آرام جـــان ایستر
دهانین غنچه ی پسته آچیلسا کونلی شاد ایلر
بوروشندور کی یاریارین همیشه شادمان ایستر
لبین سویلر که من قندم ,اوقنده منده خواهندم
نه تنها من سنه بندم ,سنی جمله جهان ایستر
جمالین گل,عذارین گل,اییل بیرگل دریم جانا
نگارین گورمگه عاشیق الینده ارمغان ایســتر
جهاندا یوخدی ماننـــدون,مثال زلف دلبندین
اورفتار خوش آیندون گوره نلر هرزمان ایستر

سؤزوموز
آسيميلاسيون پوشاكي:
١-لباس سنتي و ملي زنان ترك بويژه زنان منسوب به عشاير و ايلات ترك از مولفه هاي اساسي هويتي اين خلق است. اين لباس سنتي و ملي در سده اخير و در نتيجه دو مولفه طبيعي (مدرنيزاسيون) و مولفه غيرطبيعي (آسيميلاسيون) دچار دگرگوني شده است.>>>ادامه

اوآغ ساچلاریان آندالسون آنا
آی کمین ایشقین ساچر جهانا
سلاملارآلقشلار حرمتلراونا
دنیالار دولوسی سورم سنی
آندولسون صدقبان صفایان آنا
ادامه

چند رباعی گیلکی
گیل آوایی
تمامه تی غمو قورصه می پایه
شبانا دیل  دینه تی واستی تایه
هاتو الله تی تی امرا گویه راز
دیله آوازا تی قورصه   نوایه
2
نوبوستی می مرا تو را باموبی
می سر آنقد بلا تنها ناموبی
چی بوستی بال بزه بی، بی وفایار
دوتایی هربلا خواستی باموبی
ادامه

عاشيق گلير سازي وار،
غمزه سي وار نازي وار،
هر باهارين بير قيشي،
هر قيشين بير يازي وار .

ادامه

افراشته
به قلم
به آذين
شعر گيلكی- شاعرمردمی

محمود اعتماد زاده "به آذين" شايد هنوز در بيمارستان باشد و شايد هم به خانه بازگشته باشد. پيرانه سر، هنوز خيال تاخت جوانی را داشت كه قلبش تاب نيآورد و

....ادامه

زبان گیلکی

زبان گیلکی، زبان مردم گیلان آمیخته‌ای از ادامه زبان‌های باستان ایرانی شاخه غربی و زبان مردمان بومی منطقه، پیش از آخرین مهاجرت آریاییان به فلات ایران است. در این زبان بسیاری از ویژگی‌های زبان‌های باستان ایران دیده می‌شود، برای نمونه صرف فعل در زبان گیلکی با صرف فعل در زبان‌های پهلوی و پارتی شباهت دارد و نیز همگونی‌های وجه اخباری و ماضی نقلی در گیلکی و پهلوی کاملاً قابل بررسی است.

زبان گیلکی، مشتمل بر چهار لهجه بیه‌پسی (گیلان غربی)، بیه‌پیشی (گیلان شرقی)، تبری (غرب مازندران) و دیلمی (مناطق کوهستانی جنوب گیلان) می‌باشد. البته مردم شمال غربی گیلان، به زبانی دیگر از خانواده زبان‌های حاشیه دریای خزر که زبان تالشی باشد تکلم می‌کنند.

ادامه

زباله....

rg3

گیل آوایی

روخانه آب ابریشما مانستی. گوسکا خو دسه پایا وازا گوده سینه ابا دوبو

- ادامه -

افراشته
شاعر شادی و شیدایی

میرزا حسین کسمایی
شاعر، روزنامه نگار، نویسنده و نقاش گیلانی و یک مشروطه خواه فعال در جنبش مشروطه خواهی گیلان

زعفران‌های مرغوب منطقه ی کاسپین، گوهری ناشناخته
علی محجوبی

انقلاب جنگل و یکی از یاران میرزا کوچک خان
گائوک که بود؟

آداب نوازندگی روی سن را نمی‌داند و بیش از ۷۵ سال سن دارد. از کودکی برای گله گوسفندان نی نواخته و آخرین زنی است که موسیقی چوپانی را می‌شناسد. می‌گوید پس از او کسی نیست که برای گوسفندانش، نی بنوازد . خدیجه زرداری
از تالش گیلان

لباس محلی زنان گیلان با قدمتـی بیـش از چهار هزار سال

بیسه پنجه بهمنه مردانه باز میدان بیا
گیل آوایی
13فوریه 2011

ایشکنیم سرده زمستانا کمر میدان بیا
یاوری وخته الان چون روستمه دستان بیا
وسته تاوان دان دمرده بختا با آ روزیگار
جنگه با اهریمنانه آتشان افشان بیا
تا بوبوستیم سربیجیر هر قاتلی رهبر بوبوست
ده آمی وخته به میدان جنگلی جانان بیا
آی واسوخته نانو آبو گورشه کا بیداده جا
بیسه پنجه بهمنه مردانه باز میدان بیا
پابپا هانده واسی دونیا ببه حایرانو قاق
خاکه ایرانا واشوستن چون سیاووشان بیا
تا بهارا خوشا دیم سرما زمستانا فوتورک
دیکتاتور میدان دبازه دیکتاتور سوجان بیا
گیل آوایی خون بدیل یارانه یار سالانه سال
یاوری وخته اسا با چنگو با دندان بیا

 

موسیقی گیلان
فرهود جلالی
موسیقی گیلی نیز به طور کلی به دو دسته ی نسبتاً متفاوت، یعنی موسیقی جلگه ای و موسیقی مناطق کوهستانی قابل تفکیک است؛ اگر چه در حال حاضر این دو نوع موسیقی در هر دو منطقه  آمیخته اند و به صورت یک مجموعه ی واحد تلقی می شوند.

یاداشتی از پروفسور بیات استاد بخش
جامعه شناسی در دانشگاه تهران

"یه روز یه رشتی وارد خونه میشه، می بینه زنش لخت روی تخت خوابیده ..."
"یه روز یه رشتی در کمد را باز می کنه، می بینه حسن آقا

موفقیت بزرگ کارتونیست و گرافیست گیلانی در عرصه جهانی
محمدرضا بابایی 53 مین جایزه ...جشنواره ای خود را ثبت کرد

محمد رضا بابایی هنرمند گرافیست و کارتونیست رشتی بار دیگر توانست در عرصه جهانی طنز و گرافیک خوش بدرخشد. محمدرضا بابایی توانست در جشنواره جهانی طنز و گرافیک کره جنوبی در میان 1164 هنرمند از 52 کشور دنیا موفق به کسب جایزه ویژه و دیپلم افتخار شود . محمدرضا بابایی که اثارش پیش از این نیز در جشنواره های جهانی مورد توجه منتقدان قرار گرفته بود با کسب جایزه برای این اثر که با موضوع آمورش و پرورش خلق شده توانست 53 مین جایزه جهانی و داخلی خود را ثبت کند وی چندی پیش نیز با ارائه یک مجموعه اثار اپتیک خود تحت عنوان زندگی همراه با امید در چین برگزیده شد.

آتش "نوروزبل" گیلاني‌ها خاموش شد

گاه‌شماری و سال‌شماری گیلکی
امين حسن‌پور

محمدتقی پوراحمد جکتاجی*

بَل یا وَل در زبان گیلکی به معنی شعلۀ آتش است و "نوروز بَل"، یعنی شعلۀ آتش نوروزی. منظور از نوروز، نه نوروز ملی و سراسری ایران و حتا فراتر از آن فلات ایران، بلکه نوروز بومی خودمان، یعنی نوروز گیلان باستان است و هیچگونه ارتباطی با جشن خرمن یا برداشت محصول ندارد.

گفت و گو با فریدون پوررضا، خواننده‌ی فولکلور گیلان :

فریدون پوررضا: وارث صدای دردهای روستاییان هستم

گفتکو با کیوس گوران، شاعر مازنی‌سرای ایران

داود خدابخش

شاعر مازنی‌سرای خطه‌‌ی شمال ایران، کیوس گوران از حدود سی سال پیش به سرودن شعر به گویش مازندرانی یا طبری روی آورد

نوروزبل 1583 و یک جمع‌بندی چهارساله

این چهارمین سالی‌ست که جشن باستانی نوروزبل (آغاز سال نو گیلکان) پس از بیش از دو دهه، دوباره برگزار می‌شو

دده قورقوت دستانلاري حاققيندا

فولكلوروموزون گؤزل اينجيسي و اؤلمز شاه اثري اولان دده قورقوت دستانلاري بارده بو سون ايللرده باشلاميش يئني باخيشلار و آراشديرمالار، ‌ايكي مين ايلين باشلانيشيندا دا دوام ائده‌جك و بلكه ده بو خصوصدا يئني گؤروشلر>>>ادامه

پیاده بوشو تی پا واج بایه
گیل آوایی

زالاش باورده، هاچین ایتا دونیا غورصا می دیله مئن اورشین گودان دوبوم. لل پر نزه یی. گاگلف کبله علی بازار مج، موشته کرفا ایور زه ای ایتا چکه یخه آبا اودوشتی. .>>>ادامه

ترانه‌هاي روستايي در بخشي از غرب مازندران (شهرستان تنكابن)
جهانگير (عباس) داناي علمي / آوانگاري: علي منتظري

برنج همانند گندم يكي از محصولات مهمي است كه در طول تاريخ بشر مواد غذايي ملل گوناگون را تشكيل مي‌داده است. گروهي از گياه‌شناسان اصل و مبدأ آن را از كشور چين دانسته‌اند كه به‌دستياري هندوان به ايران زمين رسيده، كه نام «كرنج» يا «برنج» يادآور نام هندي آن است.1>>>ادامه

خلوت آيينه
شعر جهان -شعر ارمني

شعر و ادبيات ارمني، همچون شعر ديگر ملل داراي تاريخ، فرهنگ و ارزش هاي والايي است. شعر اين ملت كه بخشي از آنان هموطنان ما هستند، بازتاب رنج هاي ساليان دراز و شادي ها و اندوه آنهاست. >>>ادامه

شعر آذری

لايلا دئديم ياتاسان
قيزيل گوله باتاسان.
قيزيل گولون ايچينده
شيرين يوخو تاپاسان.

لايلاي بئشيگيم لايلاي،
ائويم ائشيگيم لايلاي
اوزون گئج هلر بويو
چكيم كئشيگين لايلاي.
ادامه

زبان گیلکی در بوته زبان شناسی
دکتر نادر جهانگیری

عام‌ترين تعريفی که در همه‌ی کتاب‌های مقدماتی برای زبان‌شناسی به دست داده می‌شود، بررسی علمی زبان است. اين بررسی به طور سنتی در دو سطح انجام می‌گيرد. يکی سطح به اصطلاح صوری که با کلام يا صورت نوشتاری کلام سر و کار دارد که همين گفتار و نوشتار به دست می‌آيد و اين در سطوح آوايی زبان است.>>> ادامه

موسیقی ترکمن

از رحیم کاکایی

نگاهی اجمالی و تاريخی به فرايند تکامل آن



رحيم کاکايی

گاه‌شماری و سال‌شماری ديلمی
امين حسن‌پور
گوروم، گوروم، گوروم بل
نؤروز ما و نؤروزبل
هر سال ببی سالˇ سو
نو ببی خانه‌واشو
ادامه

درازه خواب
گیل آوایی

خواب بیدم سردئ بنام دورفکه جور، آسمانه لچا بیگیفتم، داد بزٍم:
- آخودا.........آگه مردئ بیا بیجیر بیدینم تئ حرفه حیساب چیسه!
هاتو چنگ زنم آسمانا خودا ره دور اوسانم کئ خیاله ابران جیما بو داریدئ خودشانه گولئ پوستا بیگیفته مرا گیدئ:
ادامه

پیره زناکه خانه آنجیلدار

vilage 

گیل آوایی
اکتبر 2007

هاتودیفارا واچسکته داره لیسکه ره! ایتایام نه سا بگه آخه:
- ترکمه! تو مارو خواخور ناری مگه آتو مردومه دیفارا واچکستان داری!
- ادامه -

این مطلب را در صفحه خود در فیس بوک پیوند دهید:Share  

« مرغ باغ لورسو »


به  رضا سقائی
هژبرمیرتیموری

پرده یانه به کشید
تا کس نینه
مرغ باغ لورسوِدلش چی خینه
ادامه

فاجعه زیستگاهی در بندر زیبای کیاشهر

 

حکومت غیر ملی و غیر مسئول شده است آیا مردم هم چنینند که تالاب زیبای بوجاق زباله دانی شود!؟

پارک ملی بوجاق در بندر کیاشهر در حالی از دی ماه امسال به زباله دانی این شهر تبدیل شده است

شعر گیلکی با برگردان فارسی
هأ خیابان بو، سمساکˇ بویأ دأیی
(همین خیابان بود که بوی زُهم ماهی می‌داد )
مسعود پورهادی

من
سردی‌یأ بنأم دیوارˇ سر
ادامه

همدل و همیارین بلوچ



دلگوش کن گپے بلوچ

گپ اون دو انت،چار انت بلوچ

پر تو سلام اے راج بلوچ

تو چاکرے اوبادگء

ادامه

چند تاسیانه از گیل آوایی

راز

می موشتا وانکون
کی دونیا فوگورده !
جنگلانا واورس
تسکه دیلانه شب فوقوسانا
ادامه

لری

برف پيري گرتم د او دل جوونم
غم بي کسي سوخته سخونم
يه چراغي داشتم وش گشتم درو بيابو
يه چراغکم کور بيه منم د بيابو

ادامه

بختیاری


اي كه  شو تُرنه  و روز هاشُق  بن نايِ تونه
آسمونم  لِكه‌اي(1) وُر كِلِ مَينايِ تونه
تش  و ديلاقِ مو  اِز آدُم  و اِز نادُم(2) ني
هو كه  تَش ناده  به مو ، ‌ايي كد و بالايِ تونه
ادامه

دشتستانی

وُهَر سامون دلي ديدُم نه خَش بي
هَمَش پُر خين و نيِميد و نِخَش بي
يه بُنکوشو وُ غم آلوده بيدِن
يه بِيلِي دَش غزيکِ ديد و تَش بي

ادامه

توخلوخدان فودوران ملت


لهراسب زینالی
توخلوخدان فودوران ملت " مذهبع آلانان ملت
دنیا خلق لرینون قاریشیسندا " گی نیب بز عنیب فخر عدن ملت
اون مین ایل لرینن تاریخون واردی " چرکین ملاء سنی تخت دن سالدی
توخلوخدان فودوران ملت

ادامه

بهاریه در بهار لر
ابوالفتح کشاورزی تبار


از مجموعه شعر لری کوگ دل- ممسنی
صِدِی زنگِ بهار اومَه ، مبارک
گـُـلـَل سَرلـَو سُوار اومَه ،مبارک
صدای زنگ بهار آمد و گلها سوار بر لبهای عاشقان
آمدند و رسیدند و این سبزی و شادابی مبارک
مـبارک بوهِه هـَر کامی ، و شادی

ادامه

تا اکه

بی وطن میدان دکفته خالی میدان تا اکه

ابره پوشت ماه دیل بترکه بئ خوروسخوان تا آکه
تا آکه جنگل واسوجه بئ ایتا سرپور بدوش
سر بچاه بردن دمردن گورشا بوستن  تا آکه
باغه دیل واهیلا بو بسکئ بیده پیسه کلاچ
بولبوله بالا دوسته چومه گریان تا آکه
وامرازه بئ پهلوانئ بون یالانچئ پهلوان
اختا بوستن یا نامون مردانه میدان تا آکه
روزگاره بئ کسئ من واستئ یارئ داب گودن
کس کسا بیگانه بوستن سر به داران تا آکه
وسته ده هائ آهو ناله بیخودئ فردا گودن
تا آکه واستئ دمردن گورشا بوستن تا آکه
آئ شومایان کئ دباختید هستو نیست دارو ندار
وقته ده میدان دکفتن خالئ میدان تا آکه
گیل آوایئ بئ کولوشکن جنگله بئ دار و خال
وسته تنهایئ جوخوفتن چوم دوستن  تا آکه

بایاتلار

ashik

از گنجینه ادبیات عامیانه آذربایجان 1

از:محمد علی فرزانه*

دو بیتی های بومی ادبیات شفاهی آذربایجان که در اکناف این دیار با نام بایاتی شهرت دارد یکی از رایجترین انواع منظوم ادبیات عامیانه این سرزمین است .

- ادامه -

بازگشت به صفحه نخست