گفتگو با بهمن شعله ور= 563; چون کشتی بی لنگر ‏

«= 1;فتگو با بهمن شعله ور؛ چون کشتی بی لنگر

الیاس احمدی
روزنامه نگار

بهمن شعله ور نامی است که در همه کتاب هایی که = به تاریخ داستا&#= 1606; و رمان نویسی معاصر ایران پرداخته اند&#= 1548; از او و رمان "سفر به شب" اش نیز یاد کر= ده اند، نویسنده ای مهم اما غایب از فضای ادبی ایران.

او ۴۲ سال پیش پس از نوشتن رمانش از ایران مهاجرت کرد، مهاجرتی که انتخابی ناگزیر بود. او آن هنگام دبیر پیمان اقتصادی سنتو بود و با نوشتن رمانش &= #1705;ه فصلی از آن در نقد غیر مستقیم شاه بود، حتم داش&= #1578; برایش مشکلاتی پیش خواهد آمد.

او در سال های دور از ایران نیز به نوشتن پرداخته است، هم شعر گ= فته است و هم داستان نوشته است، اما نه به زبا= ن فارسی و شاید به همین دلیل در این سال ها کتابی از او در ایران منتشر نشده است.

&#= 1575;کنون او دوباره کشف شده است، توسط نویسندگان ج&#= 1608;انی که او را فردی تاثیر گذار در جریان داستان نویسی ایران می دانند.

بع= 583; از ۴۲ سال به ایران سفر کردید و مورد استقبال نویسندگان ج&#= 1608;ان قرار گرفتید، آیا سفرتان علت و دلیل خاصی داشت؟ مثل ای&= #1606; که گاهی از ماندن در ایر&= #1575;ن هم سخن گفته اید.

جوا= ;بتان این شعر است:
هرکسی کو دور ماند از اصل خویش
باز جوید روزگار وصل خویش.

بله= ;. امکان این هست که به ایران بر گردم و این یک= ی از امکاناتی &= #1575;ست که دارم بررسی می کنم.=

ای= 585;ان امروز پس از = ۴۲ سال با تصورات شما چه تفاوت هایی دارد ؟ چه چیز در ایران برای شما از همه جالب تر بود؟<= /span>

هنو= ;ز برای جوابگوئی زود است. فعلا دارم بقول ان&= #1711;لیسی زبان ها خودم را "ارینت" م= 740; کنم. مسلما با سیزده میلیو&#= 1606; جمعیت، تراکم مردم و اتومبیل و دود وآلودگی هوا بیشتر است. قیمت زمین و خانه خیلی بالا رفته است و برخی شکایت از گرانی می کنند، ولی بر خلاف آنچه که ازدیگرمساف= 585;ان به ایران شنیده بودم مردم نسبت به = همدیگر فوق العاده بیشتر نزاکت به خرج می دهن= د.

وضع رانندگی وحشتناک است و مردم چنان بی مهابا می رانند که من ح= تا جرات این که در تهران رانندگی کنم ندارم. با این همه وقتی، کم مانده تصادف &= #1582;طرناکی بکنند، تنها یک "ببخشید" یا "شرمنده ام" یا یک حرکت دست کافی است که طرف مقابل را آرام کند.

وقت= ;ی هم تصادف می کنند با آرامی کارت بیمه رد و بدل می کنند و با شکیبایی به انتظار پلیس &= #1605;ی ایستند. به خصوص بین تاکسیران ها این برای من مایه تعجب و احترام بود. زمان شاه، در دوران من یک ت= صادف یا "نزدیک به تصادف" معمولا به فح&= #1575;شی و مشاجره و کتک کاری منجر می شد. معمولا هیچ تاکسی و حتی اغلب ماشین های شخصی بیم&= #1607; نداشتند. حالا آن طور که شنیده ام همه بیمه دارند و همین مساله در صورت تصادف، &= #1606;زاکت کنونی را ممکن کرده است.

"آج= دان" ها جای خودشان را به "ستوان سه" های دیپلمه داده اند که ف= رق زیادی در ظاهر و درجه اقتدار با ستوان دوها و ستوان یک ها ندارند و در کنار هم می ایستند. افسرها تخلفات رانندگان را خیلی بیشتر تحمل می کنند و مردم به خصوص رانندگ&#= 1575;ن تاکسی ها ترس زیادی را که سابقا از افس&= #1585;ها داشتند ندارند.

نکت= ;ه دیگری که بر خلاف انتظار من بود این است که خانم ها خیلی از آنچه که من شنیده بودم آزاد ترند. در لباس پوشیدن محدودیت حجاب اسلامی را دارند، ول&= #1740; اغلب هیچ ناراحتی در این مورد نشان نمی دهن&= #1583;. شنیده ام فقط جلوی خانم هایی را که در رهگذرهای شلوغ خیلی "سکسی" لباس می پوشند می گیرند و بهشان تذکر می دهند یا جر= یمه شان می کنند. در کوهستان ها دختر ها و زن ها گاهی به تنهایی ولی البته با روس&= #1585;ی به راحتی کوهنوردی می کنند در جاهایی که من در بچگی می ترسیدم به تنهایی کوهن&#= 1608;ردی کنم.

هم= 607; اش از جو اجتماعی گفتید، وضعیت فرهنگی چه طو&= #1585; است؟

در دانشگاه تهران خانم ها را اغلب با روسری و گاهی با چادر می دی= دم. در دانشکده پزشکی دخترهایی که در دفترها انتظارمی کشیدند با شوخی قر می زدند و سر به سر این و آن می گذاشتند ولی با غرور به من می گفتند که پنجاه تا شصت در صد دانشجو&= #1740;ان دانشگاه دختر هستند. زمان من دانش&= #1705;ده فنی یک دختر دانشجو داشت و دانشکده پز&= #1588;کی سه چهار در صد دانشجوی دختر. ولی نویسندگان و شعرا و ناشران از محدودیت هایی گله می کنند.

غی= 585; از رمان" سفر شب" که گفته اید می خواهید برای تجدید چاپ به ناشر بسپارید، آیا اثر دیگری را نیز در ایران قصد دارید منتشر کنید یا نه؟<= /b>

به ناشران علاوه بر"سف= 585; شب" اجازه تجدید چاپ "س&#= 1585;زمین هرز" تی اس ال&= #1740;وت و رمان "بی لنگر"( ترجمه رمان ۱۹۹۲ام در آمریکا به نام Dead Re= ckonin) ر= 5; داده ام.

سا= 604; هاست که به زبان انگلیسی نوشته اید و آثار شعری و د= استانی تان به این زبان منتشر شده است. در آث= ;ار انگلیسی تان چقدر تجربه هایتان به عن&= #1608;ان یک نویسنده ای که بخشی از زندگی اش در ی= ک کشور خاورمیانه ای گذشته تاثیر دارد؟

فکر می کنم همان طور که "سفر شب" تصویر بارزی از جامعه و فرهن&= #1711; ایران در دهه اول قرن بیستم بود "بی لنگر" تص= 608;یر بارزتر و موفق تری از جامعه و فرهن&= #1711; ایران در دهه دوم قرن بیستم است. به خصوص تصویر آن قسمتی از جامعه ایرانی که یک پایش در ایران بوده و یک پایش در اروپا و به خص= وص در آمریکا و جوانهای ایرانی که هی&= #1670; وقت "لنگر" و "هویت" کامل= 40; نداشته اند و میان اقیانوس "بی لنگری" سر گردانند.

شم= 575; پیش از انقلاب اسلامی در ایران فعالیت سیاس&#= 1740; پر رنگ تری دا= شتید و حتی به طور رسمی با برخی از احزاب فعا&= #1604;یت می کردید، چرا فعالیت سیاسی تان کم&= #1585;نگ تر شده است، آیا فعالیت سیاسی شما با نویسندگی تا&#= 1606; منافاتی داشت؟

من برای مصدق احترام بسیار داشتم و دارم ومدتی با دوستانی مثل جلال آل احمد همگام بودم و با این که چند سالی د= ر آمریکا به عنوان "سخنگوی جبه= 607; ملی در امریکا" علی= 607; شاه فعالیت کردم، هیچ وقت به هیچ حزب و دسته ای وابسته نبوده ام.

حتی در جبهه ملی هم بجز شخص مصدق کمتر کسی را شایست&= #1607; احترام و ستا&= #1740;ش می دانستم. در امریکا هم بیشتر فعالیت سیاس&#= 1740; من علیه شاه به صورت افشاگری به ن&= #1601;ع آزادی در ایران و تفسیر سیاسی درمطبوعات و&#= 1585;سانه های رادیو تلویزیونی امریکا و کان&= #1575;دا بود. فعلا هم به جز کار ادبی قصد هیچ نوع کار و فعالیت سیاسی در ایران ندارم. ولی بدون هیچ نوع پرده پوشی از حقوق مردم فلسطین دفاع می کنم. <= /o:p>

شم= 575; علیرغم این که در معرفی شاعران و نویسندگان برجسته ای هم = چون الیوت و فالکنر به ایرانیان نقش داشتید و = یکی از مهم ترین رمان های ایران را نوش&= #1578;ه اید، اما مطبوعات کم تر به شما پرداخته اند، این به خ= اطر دوری شما از وطن و گوشه گیری شما بوده یا دلیل دیگری داشته مثلا این که مطبوعات و جریان های ادبی در ایرا&= #1606; بیش تر متمایل به چپ بوده اند و ظاهرا شما در این زمینه زیاد متاثر از جو روشنفک&= #1585;ی زمانه نبوده اید ؟

فکر می کنم این بیشتر به دلیل دوری من از ایران و نداشتن تماس &= #1586;یاد با نویسندگان و روشنفکران ایرانی بوده &= #1608; هم به دلیل این که من هفت هشت ده کتاب آ= خرم را به انگلیسی چاپ کرده ام.

رما= ;ن "بی لنگر" را علاوه به فارسی به اسپانیایی و ایتالیایی هم ترجمه کرده ام و همین الان در امریکای لاتین مورد بررسی است و به زودی به ای= تالیا هم فرستاده خواهد شد. مقداری از آن را به فرانسه هم ترجمه کرده ام. این به این معناس&= #1578; که من چهار پنج سال گذشته را صرف تقویت زبان های "رومانس&qu= ot; کرده ام. در ضمن بر خلاف برخی از نویسندگانم= 575;ن هیچ وقت پی آن نبوده ام "مکتبی" برا= 40; خودم ایجاد کنم و هوادارانی که زیر علمم سینه بزنند. ظاهرا در چند سال گذشته خبر مرگ مرا هم در ایران اعلام کرده بودند.

تا جایی که می دانیم جلال آل احمد در تشویق و ترغی&= #1576; شما به انتشا&= #1585; سفر شب نقش مهمی داشته، رابطه شما با جلال چگونه بوده ؟

با آل احمد که اول معلم انشای من در کلاس های نهم و دهم بود سال= ها دوست بودم و علاقه زیادی به او و همسرش سیمین دانشور داشتم. جایش در دلم خالی ا= ست و این هفته با دیدار از دبیرستان سابقم که اکنون بنام "آل احمد" نامیده می شود یادش را گرامی داشتم. =

ظا= 607;را شما با دیگر نویسندگان ایرانی هم چون ابراهیم گلستان و احم&= #1583; شاملو هم رابطه ای داشته اید، کلا نویسندگ&#= 1575;ن امروز ایران را چقدر پیگیری می کن&= #1740;د و چه نویسندگانی را بیش تر می پسندید؟

با شاملو تا هنگام مرگش و گلستان سال ها دوست بوده ام، همچنان ک&= #1607; با بسیاری دیگر چون اخوان ثالث، نصرت رحمانی، نادر نادر پور، غلامحسین ساعدی، محمو&#= 1583; کیانوش، حسن هنرمندی و محمدعلی سپانلو.

دوس= ;تی کمتری با رویایی و شفیعی کدکنی داشتم. با تقی مدرسی سالها &= #1583;ر آمریکا دوستی نزدیک داشتم. احمدی را از زمان "روزنامه ها= 740; شیشه" ای او می شناختم. با هوشنگ گلشیری و (سایه)ابتهاج در امریکا آشنا شدم ولی کارهای ابتهاج را از نو جوانی میشناختم.

"شا= زده احتجاب" گلشیری را با علاقه بسیارخواند= 605;. افتخار شناختن و دوستی نیما را از سن ده دوازده سالگی داشتم. = با دولت آبادی و عده ای دیگر از بزرگان قوم همین اخیرا آشنا و دوست شدم و با بی صبری، اشتیاق خواندن کارهایشان را دارم.

"شازده احتجاب" گلشیری را با علاقه بسیارخواند&= #1605;. افتخار شناختن و دوستی نیما را از سن ده دوازده سالگی داشتم= . با دولت آبادی و عده ای دیگر از بزرگان قوم همین اخیرا آشنا و دوست شدم
<= /b>

=

شای= ;د مجموعه ای از داستان ها و اشعار نویسنگان معاصر را به ا= نگلیسی ترجمه کنم و در آمریکا منتشر کنم. شعرایی مثل محمود کیانو&#= 1588; خودشان به ان&= #1711;لیسی هم شعر می گویند و سالهاست در پی آنم که آن کارها را در آمریکا ارائه بدهم.

رو= 575;نکاوی و طب به خصوص روانکاوی سربازان آمر&#= 1740;کایی آسیب دیده در جنگ ویتنام هم در کارنامه شما دیده می شود، این تجربه ها = چقدر در نوشتن داستان و سرو&= #1583;ن شعر روی کار شما تاثیر گذاشته است؟

به عنوان روانپزشک من سال ها سربازان سابق ویتنام و جنگهای دیگر آمریکا را معالجه می کردم و اثر آن در من فقط این بود که بیش از پیش از جنگ های مستعمرا&#= 1578;ی منزجر شوم.

در مراسم جایزه منتقدان و نویسندگان مطبوعات از نامزدی کتاب &= #1607;ایتان برای جایزه پولیتزر سخن گفتید.

آخر= ;ین کتاب شعر من و آخرین رمانم هر دو برای جا= یزه پولیتزر نامزد شدند. =

از:

http://www.bbc.co.uk/persian= /arts/story/2007/12/071218_an-aa-sholevar-interview.shtml