از مادام يلنا تا ويگن ‏

= 5;ز مادام يلنا تا ويگن

3D"ما=

مادام يلنا در حال تدريس رقص در ايران (عکس اž= 6; سازمان باله= ايران - استکهلم)

گلی ترقی داستان "گلهای شيراز" خود را اينطور شروع می کند: "= مادام يلنا معلم رقص است و کلاسش در خيابان نادر&#= 1740; جنب پيراشکی خسروی ست. در اين کلاس می توان تمام رقص های دنيا را ياد گرفت: ب= ;اله کلاسيک با کفش های مخصوص روی نوک پا، رقص لزگی، ارمنی، ايرانی، عربی، رقص مدرن آمريکايی (به سبک فرد آستر)، آفريق&= #1575;يی، هندی، و رقص اسپانيولی با قاشقک های چوبی و بادبزن."

فضا= ;ی داستان فضای سالهای ۱۳۳۲ است. "شهر ش&= #1604;وغ است – تظاهرات، بگ&#= 1610;ر و ببند، تيراندازی، ...." و راوی داستان می گو&= #1610;د که مادام يلنا که يک خانم ارمنی است کلاس رقص دارد، دخترش پيانو می زند = و او می خواند: <= /o:p>

"قر بيا دختر قر - ناز بيا دختر ناز"

&#= 1583;ر اينجا قصد پرداختن به مادام يلنا آوديسيان ني&#= 1587;ت که در استانبول زا&#= 1583;ه شد، در بلغارستان درس باله خواند، در جو&= #1575;نی به تبريز آمد، در ميان سالی وارد تهران شد و در اين شهر به کا= رهای هنری و کلاس های رقص پرداخت و سرا&= #1606;جام به آمريکا رفت و در سال ۱۳۷۹ در آنجا درگذشت. می خواهم با نقل همين يکی دو پ= اراگراف از داستان گلی ترقی بگويم ارامن&#= 1607; در هنرهايی چون رقص و موسيقی در ايران پيشگام و سرآمد بوده اند.

3D"لو=

لوريس چکناوريان از موسيقيدانا&= #1606; بنام ارمنی در ايران است= ;

از پيشگامان رقص می توان از سرگيس جانبازيان ي&#= 1575;د کرد که اولين = هنرستان رقص را در سال= ۱۳۲۰ در تهران تاسيس کرد. دخترش آناهيد جانبازيان ب&#= 1607; مدت دوازده سال هنرستان باله تهران را اداره کرد. مادام يلنا پس از اينان وارد تهران شد و کلاس های رقص داير کرد. بسيار کسان ديگر هم بوده اند که نمی توان در اين مختصر حتی فهرست وار از آنان ياد کرد.=

از سرآمدان موسيقی می توان از لوريس چکناوريان نام برد، يا از مليک اصلانيان، يا ويگن که در موسيقی جاز ايران درخشيد. همه اينها نام های بزرگی هس&= #1578;ند که يا شهرتشان سراسر ايران را گرفته، يا دست کم در بين اهل موسيقی نام های بلند آوازه ای هستند. اما يک نام هست که هرچند نام مشهوری است، اسمش هيچ به ا= رامنه نمی رود. در بين ايرانيان که تار از آلات اصيل شان است تار يحيی شهرت دارد. آنها که تار می خريدند بر اساس توصيه معلمان موسيقی اول دنبال تار يحيی می گشتند و اگر پيدا نمی شد دنبال تارهای ديگر می رفتند.

مير= ;زا يحيی خان تارساز از ارامنه جلفای اصفهان بود و = نام اصلی اش هوانس آبکار. روی تارهای ساخت خودش يحيی امضا می گذاشت که نامی ارمنی نيست، اسم مس&= #1578;عارش بود. در بين موسيقی دانان ايران نام يحيی، تارهای خوب و تار خوب نام يحيی را تداعی می کند. هر اهل موسيقی که دنبال تار می گشته، ابتدا سراغ تار يحيی می رفته = است. در اواخر دوره پهلوی ديگر تار يحيی پيدا نم&= #1740; شد و اگر می شد قيمت آن چند برابر تارها&#= 1740; ديگر بود. تارهای يحيی مهمترين مارک در تارسازی ايران است. هوانس يا يحيی به نوشت&= #1607; سپنتا در ساختن تار "اعجاز می کرد" و تار يحيی "مشهور= 578;رين و گرانبهاتري= 606; تارهای دنيا&q= uot; بود. يحيی خان "اوايل عمر نزد پدرش خاچيک نجار باشی کار می کرد و بعد در همان کارگاه پدرش روی تارهای ساخت خود ريزه کاری و تزئين می کرد". به نوشته سپنتا يحيی خان در حدود سال ۱۳۱۲ شمسی درگذشت.

3D"لوريس

لوريس چکنواريان در کنسرتی در= ; لندن=

پس از يحيی خان تارساز بايد از مليک اصلانيان يا&#= 1583; کنيم که در سا= ل ۱۳²= 4;۲ در تهران درگذشت. آهنگساز و پيانيست برجسته ای که در سطح جهانی مطرح بود. وی در سال ۱۲۹۴ ش. در تبريز چشم به جهان گشوده و آموزش پيانو را از همان شهر آغاز کرد&= #1607; بود. مليک اصلانيان در سال ۱۳۱۷ ش. در کنسرواتوار برلين تحصيل موسيقی کرد و = بعدها استاد برجسته هنرستان عالی موسيقی شد. بسياری از موسيقيدانا= 606; تراز اول ايران شاگرد او بوده اند.

لور= ;يس چکناواريان رهبر ارکستر سمفونيک تهر&#= 1575;ن مهمترين نام در عرصه موسيقی اين گروه از ايرانيان است. او زاده بروجرد (۱۳۱۶ ش) و فارغ التحصيل هنر&#= 1587;تان موسيقی تهران است. تحصيلات عالی موسيقی را در وين و ميشيگان در رشته رهبری ا&= #1585;کستر به پايان برده است. از ساخته های مهم او اپرای رستم و سهراب و خسرو و شيرين را می توان نام برد.=

با وجود اين در موسيقی ايرانيان ارمنی، مشهورترين نام ويگن است = که پس از انقلاب به آمريکا کوچ کرد و در همانجا درگذشت (۱۳۸۲ ش). صدرالدين الهی، روزنا&#= 1605;ه نگار و استاد روزنامه نگاری، در مرگ او گزارشی نوشت و ضمن آن به نکته ای اشار&= #1607; کرد که مقصود تمامی اين گزارش است: "يک روزی بايد به ارام&= #1606;ه ايران، اين ا&= #1610;رانی ترين ايرانی ها که هنوز شاه دخترشان، با&#= 1606;وی ارمن، شيرين در بيستون معنی عشق را بر سنگ جاودانه کرده است بپردازم. ايران خيلی به اينها بدهکار است".

ويگ= ;ن از وقتی نسل ما به ياد دارد به فارسی می خوا&= #1606;د. من اصلاً خبر ندارم که او به زبان ارمنی هم ترانه ای خوانده است يا نه. او ايرانی بود و = زبانش فارسی. نزد ما جز اسمش هيچ از ارمنستان &= #1606;شان نداشت. او چندان ايرانی بود که وقتی اسب ابلق سم طلايش را زين می کرد، به ميان ايل می رفت و دختر خان را می خواست و ايلی می شد و می خواست سر بشکند يا تبرزين بردا&#= 1585;د و به جنگ برود: "يا تبرزين و&#= 1585;دارم/ نيمه شبون/ خونه شونو/ در بشکنم دربشک&#= 1606;م." (۱)

3Dوي=

ويگن به سلطان جاز ايران معروف= بود=

او ايرانی ترين ترانه های فارسی را برای ايراني&#= 1575;ن خواند. باباکرم، شادوماد، و مانند آنها.

هر قدر ناز کنی ناز کنی باز تو دلدار منی<= br> هر چقد عشوه کنی عشوه کنی تو گل بی خار منی
حالا ديگه مال منی
مال منی و يار منی
شيشه بابا را نشکنی

شاي= ;د از همه ايرانی تر لالايی هايش باشد:

لال= ;ايی کن مرغک من؟ دنيا فسانه است
هر ناله شبگير اين گيتار محزون اشک هزاران مرغک بی آشيانه است

هرچ= ;ند ويگن در آمريکا درگذشت اما او مانند همه آنها که بعد از انقلاب ناگزير وطن خود را ترک کرده بودند، ايران را ترک گفته بود. احتمالا اين حرف دکتر الهی درباره لوريس چکناوريان درباره ويگن بيشتر صادق است الا آنکه ويگن در همدا&= #1606; به دنيا آمده بود نه بروجرد: "لوريس چکنا= 608;ريان همبازی دوران کودکی همسرم، همين آخری ها يک روز به او گفت که همچنان کودک بازيگوش کوچه های خاک = آلود بروجرد است، حتی اگر در اپرای سانفرانسيس= 705;و يا مترو پولي&= #1578;ن نيويورک باشد".

از:

http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2005/04/0= 50406_l-cy-armenians-3.shtml