ايرانيان ارمنی: وزن يک اقليت در ميا= 606; يک ملت

= 5;يرانيان ارمنی: وزن يک اقليت در ميان يک ملت

سيروس علی نژاد

3D"اولين

ارامنه ايران بويژه در عرصه معماری بسيا= ر فعال بوده اند=

حدود يک سال پيش از اين به مناسبت چهارصدمين س&#= 1575;ل کوچ ارامنه به ايران اينجا و آنجا مراسمی برپا شد تا بدين وسيله از اين اقليت بزرگ و = برجسته در ايران قدردانی شود. هر چند اين کار با توجه به پراکندن اقليت های ايرانی بعد از انقلاب اسلامی و ايجاد شرايطی که آنان را ناگزير به مهاجرت گسترده از ايران کرد، شايد گامی در جهت جبران مافات بود، اما به هر حال گامی بود برای يادآوری خدمات برجست&#= 1607; اقليتی تاثير گذار بر تاريخ و فرهنگ ايران. =

ارا= ;منه در طول چهارصد سال زندگی در ايران که به آنان هويت اي&= #1585;انی بخشيد، هر چه توانستند از فرهنگ و تمدن ايرانی گرفتند – پذيرفتن چيزهای خوب خ&= #1608;ی آنان بود – و چند برابر آنچه پذيرفته بودند بر فرهنگ ايرانی تاثير گذاشتند. تاث&= #1610;ر فرهنگ ايران بر ارامنه موضوعی است که بيشتر خود ارمنی ها می توانند در آن باب بگويند و بنويسند. آنچه مقصود اين گزارش است تاثير ار&= #1575;منه بر فرهنگ و جامعه ايران است.

در رمان "سمفون= 740; مردگان" (عباس معروفی) که در دهه بيست می گذرد = و موضوع آن برادر کشی است، هر کس در سياه کردن رو&= #1586;گار آيدين، قهرمان داستان نقشی می زند الا يک خانواده ارمنی، ميرزايان، صاحب کارخان&#= 1607; چوب بری، که از هيچ کمکی در راه نجات قهرمان مسلمان رمان دريغ نمی ورزد.

&#= 1575;ين يک تصوير ساختگی و تصادفی از ارامنه ايرا&#= 1606; نيست، تصويری است که به تقريب عموم ايراني&#= 1575;ن از اين هموطنان چهار صد ساله خود دارند. هر يک از ما که در شهر و ديار خود با ارامنه سروکار داشت&#= 1607;، تصويری از همدلی و همرايی آنان در ذهن دارد. اما اشاره سمفونی مردگ&#= 1575;ن تنها به پاکی نهاد اين گروه اقليت نيست، به صنعتگری آنها نيز اشاره دارد.

تصو= ;ير ارامنه در ذهن ايرانيان، تصوير صنعتگ&#= 1585;ان ماهری است که بی کلک و سرشا= ر از قابليت اعتماد، در رشته های گوناگون فنی به کار و کسب مشغول اند. تا= زمان انقلاب يعنی تا زمانی که به شکل گسترده تری در ايران حضور داشتند، معمولا بهتر&#= 1610;ن نجاران، با سليقه ترين مبل سازان، پاکيزه ترين تهيه کنندگان مواد غذايی، &= #1602;ابل اعتمادترين مکانيک ها، خياط ها، کفاش ها، شيرينی پزها را همواره در ميان آنان می بايستی و می توانستی جست. کوی می فروشان نيز البته از متعلقات هميشگی آنان بوده است.

3D"شاه

شاه عباس صفوی ارامنه را پس از کوچ دادن در جلفای اصفهان مستقر ª= 5;رد=

درن= ;گ در نام پيشروان رشته های مختلف هنر و صنعت و بازرگانی در &= #1583;وران معاصر روشن می کند که اين اقليت چه تاثير بزرگی بر فرهنگ ايرانی گذاشته است. د= ر پيشرفت های ايران معاصر، عرصه ای وجود ندار&= #1583; که از نام آنان خالی باشد. همه جا يا از سرآمدان اند يا از پيشروان.

ارا= ;منه پس از کوچ جانکاه دوره شاه عباس، و پس از استقرار در ج&= #1604;فای اصفهان و ترميم جراحت ها که شاه به جد در آن زمين= ه کوشيد، ايرانی شدند و در آبادانی کشور بی اندازه کوشيدند و از آنجا که مردم&= #1740; با فرهنگ بودند در تمام زمينه ه&= #1575; پيشگام ترقی و نوآوری شدند؛ در سياست، در هن&= #1585;، در علم و دانش، در موسيقی، در س&= #1610;نما، در نقاشی، در تآتر، در عکاسی، در روی آوری به تمدن، در چاپ و نشر، در صنعت و معمار&= #1740; و در هر زمينه ای که بتوان فکرش را کرد ن= ام ارامنه ايران در صف پيشروان جای &= #1583;ارد. شايد هيچ اقليتی را در هيچ جای جهان نتوان سراغ کرد که اينهمه به کشوری که بقا&= #1593;ده می بايست کشور دوم آنان باشد و در عمل کشور اصلی شان شد، خدمت کرده باشند.

آنا= ;ن از همان زمان شاه عباس به علت ورود در کارهای بازرگانی عا&#= 1605;ل ارتباط ايران با غرب بوده اند. پراکندگی ار&#= 1575;منه در جهان که رفت و آمد آنان را به نقاط ديگر سهل می کرد از يک سو و رفت و آمد مسيحيان اروپا با آنان از سوی ديگر سبب می شد که زودتر از ديگر ايرانيان با نوگرايی و تمدن غرب آشنايی يابند.

همي= ;ن امر آنان را پيشتاز کسب علوم و مهارت های فنی کرد و اين خود سبب شد تا در دوره های بعد به ويژه در صد و پ= ;نجاه سال اخير، که نگاه ايران م&= #1578;وجه پيشرفت های غرب شده بود، اينان چون پنجره ای گشو&= #1583;ه در برابر تمدن اروپا عمل کنند.

ما ايرانيان وجود ارامنه را به شاه عباس بدهکار&#= 1610;م. دين ما به خود ارامنه بی حساب است. مردمی که چهارصد سال د&= #1585; ميان ايرانيان زيستند، فارسی آموخت&#= 1606;د و به فارسی آثاری پديد آوردند (برجسته ترينشان ميرزا ملکم خان) اما زبان= خود را حفظ کردند. هيچ قوم و ملت ديگری سراغ ندارم که وزن آنان را داشته باشد، چند قرن در ميان غريبه ها زيسته باشند، از غريبگی به در آمده باشند، اينهمه نقش عجب زده باشند، صاحبخانه شده باشند و در عين حال هويت و استقلال خود را نباخته باشند. اين هن= ری است که از هر قومی بر نمی آيد.

ارا= ;منه در سال ۱۰۱۳ هجری قمری برابر با ۱۶۰۴ ميلادی از سرزمين همسايه به ايران کوچانده شدند. (1)

مطا= ;لب اين گزارش در پنج بخش تنظيم شده است:

يادگارها®= 0; معماران ارمنی در تهران

پيشگامی ارامنه در آموزش

از مادام يلنا تا ويگن

ياد بعضی چهره ها و ...

نوستالژي= 5;ی ارامنه

پيد= ;است که با توجه به سهم عمده ارامنه در سينما و تآتر بايد بخشی را نيز به اين موضوع اختصاص می داديم اما با توجه به اينکه سال گذشته به منا&= #1587;بت بزرگداشت سينماگران ارمنی در باغ فردوس، بهروز تورانی به ده چهره مهم سينمای ارام&#= 1606;ه پرداخته بود، تکرار آن را جايز ندانستيم. علاقه مندان می توانند به آن مطلب مراجعه کنند:<= o:p>

حضور ارزشمند ارامنه در سينمای ايران: ده چهره

1 - نصرالله فلسفی در کتاب زندگانی شاه عباس اول، جلد سوم صفحه = ۱۱۱۵ درباره دستور کوچ ارامنه از قول جلال الدين محمد ي&= #1586;دی منجم باشی شاه عباس چنين آورده است: "در غره رجب ۱۰۱۳ نزول نواب كلب آستان علی به نخجوان واقع شد، و امر به سوختن شهر و دهات و صحرا کردند، و در سوم رجب... حکم شد به کوچاندن ارامنه جلفا با زن و اسباب و عبور آن جمع از آب ارس... "

از:

http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2005/04/0= 50406_l-cy-armenians.shtml

<= /p>