مترجم: انور میر ستاری
پاره ۶
بخش پنجم
ناچیز جلوه دادن هزینه های سنگین تولید نیروی هسته ای
انرژی هسته ای نه تنها در برگیرنده هزینه تولید که معمولا شامل مبلغ سرمایه گذاری شده، حقوق پرسنل و خرید مواد اولیه سوختی می شود، بلکه در برگیرنده هزینه های جانبی مانند تاثیر بر روی زیستگاه، خطرات ناشی از وقوع حادثه، کارهای مربوط به جداسازی، بازفراوری و بسته بندی زباله ها، گازهای گلخانه ای... نیز
می باشد.
هیولاهای یارانه ای :
انرژی هسته ای، به ویژه در زمینه بررسی و پژوهش، طی دهه های اخیر، تنها و تنها به کمک یارانه های سرسام آور دولت ها گسترش یافته و سر پا ایستاده است.
فقط در بین سال های ۱۹۷۴ و ۱۹۸۸ ، معادل ۵۵ میلیارد دلار که میانگین آن ۲/۵ میلیارد در سال می شود، در کشورهای اروپایی به صرف تحقیقات اتمی شده است.
اتحادیه اروپا نیز به نوبه خود به کمک های مالی در بخش انرژی هسته ای ادامه می دهد.
در دوره هفتم طرح و برنامه مطالعاتی و تحقیقی ( ۲۰۰۷ـ ۲۰۱۳ )، انرژی های قابل بازیافت و انرژی های سبز، در مجموع به زحمت توانستند تا یک سوم بودجه اهدایی به پژوهش های انرژی هسته ای را دریافت کنند.
انرژی هسته ای مانند سوخت های فسیلی از یارانه غیر مستقیم هم بهره مند می شود. همچنین، پشتیبانی مالی دولتی از راه اموال و املاک زیربنایی و ساختمانی برای گسترش شبکه های گاز و برق، تقریبا ۴ میلیارد یورو در بین سال های ۱۹۹۴ و ۲۰۰۶ برآورد شده است. بیشتر این پروژه ها به شدت از روش های تولید انرژی ناپایدار ( هسته ای ـ م )، در راستای نابودی تولیدات انرژی غیر متمرکز ( انرژی پاک ـ م ) پشتیبانی می کنند. در همان پریود، انرژی های بازیافتی در حدود ۶۵۰ میلیون یورو، یعنی ۱۶ ٪ کل این بودجه را دریافت داشتند.
در بین سال های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۳ بانک سرمایه گذاری اروپا، در مجموع وام هایی تقریبا در حدود ۱۸ میلیارد یورو به بخش انرژی اختصاص داد. اگر دستگاه ها و ماشین آلات بزرگ هیدرولیکی را کنار بگذاریم، بخش انرژی های بازیافتی، مبلغ ۳۲۰ میلیون یورو از پشتیبانی مالی بانک سرمایه گذاری اروپا را بهره برد.
در بلژیک، بنابر گفته آژانس بین المللی انرژی، نزدیک به ۷۰ ٪ مبلغ سرمایه گذاری شده در زمینه های مطالعاتی از سوی دولت در بین سال های ۱۹۷۴ و ۱۹۹۹ به بخش انرژی هسته ای اختصاص یافته است. تنها ۵ ٪ آن، به کل انرژی های بازیافتی، اعم از انرژی گرمایی خورشیدی، برق خورشیدی، بادی، انرژی های طبیعی زیستگاهی و گرمای درون زمین، ... داده شد.
در سال ۲۰۰۷ وزیر مشاور توسعه پایدار تائید کرد که دولت فدرال بلژیک، هر سال ۴۳ میلیون یورو در زمینه تحقیقات علمی انرژی اتمی هزینه می کند، در صورتی که طی ۴ سال، تنها ۵ میلیون یورو، یعنی ۱/۲۵ میلیون یورو در سال، برای انرژی بازیافتی سرمایه گذاری کرد.
دولت بلژیک، سالانه ده ها میلیون یورو که از حمایت مالی AFCN و پشتیبانی از CEN در Moel و ONDRAF گرفته تا پرداخت سهمیه بلژیکی ها به بودجه EUROATOM ، در پیکره بخش اتمی تزریق می کند.
علاوه بر این ها، همه ساله مصرف کنندگان و شرکت ها صدها میلیون یورو در کیسه انرژی هسته ای، از راه پیش پرداخت قیمت برق می ریزند. این پول ها برای سالم سازی انرژی صلح آمیز هسته ای و ذخیره ساختن مبلغی برای روزهایی که قرار است این نیروگاه های هسته ای خراب و نابود گردند و نیز برای اداره مواد سوختی هزینه می شوند.
هزینه های سنگین تولید با برآوردهای کمتر
هزینه های راستین تولیدات هسته ای، کاملا کم و زیر قیمت ارزیابی و بیان می شوند. در واقع بر خلاف آنچه که امروزه صورت می گیرد، باید در محاسبات قیمت واقعی تمام شده، علاوه بر هزینه های مسقیم تولید، خرج های نابودسازی نیروگاه ها، مدیریت زباله ها طی هزاران سال، هزینه های متفرقه در رابطه با سوانح، نکات امنیتی بیرونی و هزینه پوشش دادن خطرات اساسی را هم اضافه کرد.
اگر همه این خرج های اضافی محاسبه شوند، برق هسته ای توان و قابلیت رقابتی با انرژی حاصل از سوخت های کربنی و گازی را نخواهد داشت.
زمامداران بلژیک، تولید کنندگان انرژی هسته ای را وادار می کنند که مقداری از دارایی های خود را برای تخریب نیروگاه ها در آینده، ذخیره سازی کنند. این هزینه به قیمت فروش برق در هر کیلووات، سر شکن شده است. الکترابل این صندوق ذخیره را اداره می کند. در سیستم بازار آزاد، حق داریم نگران آن باشیم که در زمان های نیاز برای هزینه های دیگر انرژی هسته ای، این مبالغ بالا کشیده شوند!
یک صندوق ذخیره هم توسط Synatom ، از شعبات الکترابل و سوئز (Suez )، برای مدیریت در بازسازی مواد سوخت اولیه هسته ای که پیش تر استفاده شده اند و نیز بسته بندی و انبار کردن زباله های نهایی، تأسیس شده است. هزینه تمام اینها در بهای برق مصرفی مشتریان گنجانده شده است!
بازفراوری زباله های اتمی، در واقع نه تنها خطر بسیار بزرگی را با خود به همراه دارد، بلکه همچنین هزینه سنگین انبار سازی، بسته بندی، حمل و چال کردن آن ها، قابل توجه است. در پرسش مربوط به زباله های اتمی، مشکل اصلی شامل برآورد هزینه های دوران طولانی است. انبار کردن زباله های هسته ای طی هزاران سال، یکی از این نمونه هاست.
بنا بر برآوردهای اخیر، حجمی را که ONDRAF باید در سال ۲۰۰۷ مدیریت کند، به شرح زیر است:
ـ ۷۰۵۰۰ متر مکعب زباله های مقوله A ، زباله های رادیو اکتیو که نسبتا ضعیف و یا متوسط و دارای «نیمه عمر» کوتاه می باشند. ( حداقل ۳۰ سال)؛
ـ ۸۹۰۰ متر مکعب زباله های مقوله B ، زباله های رادیو اکتیو که نسبتا ضعیف و یا متوسط و دارای «نیمه عمر» بلند می باشند. ( از ۳۰ سال به بالا)؛
ـ ۲۱۰۰ تا ۴۷۰۰ متر مکعب زباله های مقوله C ، برای زباله های رادیو اکتیو خیلی قوی و دارای «نیمه عمر» طولانی.
مشکلات اساسی کنونی به زباله هایی مربوط می شوند که از کارخانه Eurochimic می آیند و در ناحیهDessel در محوطه Belgoprocess انبار می شوند.
یکی از نمایندگان حزب سبز بلژیک (از بخش فلامان زبان کشور : Groen )، پرسشی خطاب به وزیر انرژی از حزب سوسیالیست را در پارلمان مطرح نموده و گفت: تکنیک های در دسترس امروزی برای بازسازی، بسته بندی کردن، دفن نمودن زباله ها در درازمدت و قیمت کل عملیات و نیز کسانی که باید آن را بپردازند، از جمله پرسش هایی هستند که تا کنون بی پاسخ مانده اند.
از ۲۰۰۳ به بعد، الکترابل سالانه ۵۵ میلیون یورو برای نابودیEurochimic می پردازد. این مبلغ در صورتحساب های ماهانه مشترکین برق ـ چه افراد، چه شرکت ها ـ منظور می شود. اما مطمئنا برای درست بسته بندی شدن دوباره بشکه های آسیب دیده، این مقدار پول کفایت نخواهد کرد. بی شک، در نهایت این دولت و مصرف کنندگانند که باید سر کیسه را شل کنند!
باید تصریح کرد که برآورد این مبلغ، تخمینی بیش نیست. بنا به گفته یکی از کارشناسان مرکز مطالعاتی انرژی هسته ای در دانشگاه ULB ، حداقل ۱۶ تا ۲۰ میلیارد یورو فقط برای یافتن راه حلی در باره زباله های رادیو اکتیو ضعیف (A و B ) لازم است. مخصوصا، نابود کردن نیروگاه ها خیلی گران تمام خواهند شد. تا اینجا فقط نصف مبلغ لازم، ذخیره شده است. باقیمانده این مبلغ هم، باز باید از سوی ملت و دولت پرداخت شود.
در گزارش ONDRAF در باره هزینه های هسته ای در بلژیک، می توانیم با چشمان کاملا باز بخوانیم:
«وقتی این ذخیره به یکباره آب شود، دولت تنها منبعی است که ضمانت پرداخت هزینه دراز مدت مسائل امنیتی مربوط به زباله های اتمی را بر دوش خود دارد. » (رونوشت برابر اصل است!)
تا به حال نیروگاه های کمی نابود شده اند، اما در سال های آتی تعداد زیادی از آن ها به پایان عمر خود رسیده و بنابر این بسته خواهند شد. به تجربه، به ویژه در ایالات متحده دیده می شود که این مرحله بسیار پر خرج خواهد بود.
هزینه خراب کردن نیروگاه Yankee Rowe در ایالت ماساچوست، ۱۲۰ میلیون دلار برآورد شده بود، ولی صورتحساب آن در پایان کار تا ۴۵۰ میلیون دلار رسید.
در فرانسه، خراب کردن یک نیروگاه نمونه و نمایشی کوچک و با توان ۸۰ مگاوات که جهت آزمایش ساخته شده بود، ۲۰ برابر بیش از رقم پیش بینی شده هزینه در برداشت.
تا به امروز، هیچ شرکت بیمه ای جرات نمی کند تمام خطرات ناشی از نیروگاه های اتمی را تحت پوشش خود قرار دهد. در واقع، بر عکس بخش های دیگر فعالیت های اقتصادی، وسعت زیان های حاصل از بروز یک حادثه بزرگ انرژی هسته ای، به ویژه در کشورهایی چون بلژیک با تراکم جمعیت زیاد در حدی است که هیچ کمپانی بیمه نمی خواهد آن را بیمه کند.
بندهایی در قرار دادهای بیمه های بیماری و نظایر آن آمده است، بیماری هایی که به طور مستقیم و یا غیر مستقیم ریشه فعالیت های هسته ای داشته باشد، بیمه به شخص بیمار مورد نظر تعلق نمی گیرد.
در ایالات متحده، کمپانی Price-Anderson Act ، برای صنعت انرژی هسته ای، تنها ۹/۱ میلیارد دلار اختصاص داده است که کمتر از ۲ ٪ مبلغ ۵۶۰ میلیارد دلاری است که در صورت بروز یک فاجعه بزرگ هسته ای، زیان خواهد زد( ۱۱ ). و باید ۹۸ ٪ بقیه، از سوی دولت پرداخت گردد.
کنوانسیون پاریس در باره بیمه شخص ثالث در حوزه انرژی هسته ای، ماکزیمم مسئولیت اقتصادی عاملان عملیات هسته ای در ۱۵ کشور اروپایی را محاسبه نموده است. در سال ۲۰۰۴ ، با این که این مبلغ ۷۰۰ میلیون یورو تعیین شده است، ولی در صورت وقوع یک سانحه عظیم مصیبت بار هسته ای، بسیار ناچیز خواهد بود.
اگر صنعت انرژی اتمی، خودش مسئولیت هزینه مالی فجایع بزرگ هسته ای را بر عهده می گرفت، قیمت بیمه سرسام آور می شد و بهای انرژی هسته ای خیلی بالا می رفت.
بنا به برآورد انستیتو ÖKO ، یک کمپانی بیمه، برای عواقب یک تصادف بزرگ در منطقه ای با تراکم شدید جمعیتی، پرداخت حق بیمه را ۳۰۰۰ برابر خواهد کرد. و در پی آن، بهای یک کیلو وات [ ۱۰۰۰ وات] در ساعت برق تولیدی از نیروگاه های هسته ای نیز سه برابر خواهد شد.
بهای اورانیوم به پیک رسیده
برای یک کیلو وات ساعت برق تولیدی در یک نیروگاه هسته ای، ۶۰ ٪ قیمت تمام شده شامل سرمایه گذاری، ۲۰ ٪ شامل هزینه نگهداری و محافظت و رسیدگی به نیروگاه و ۲۰ ٪ نیز برای مخارج مواد سوختی آن است( ۱۲ ).
بنا براین قیمت مواد اولیه مصرفی در نیروگاه های هسته ای نسبت به دیگر شیوه های تولید برق پائین است.
با این وجود باید گفت که از سال ۲۰۰۱ به بعد، قیمت اورانیوم ده برابر شده است یعنی از پوندی (هر پوند ۴۵۳ گرم) ۷ دلار به ۷۵ دلار در سال ۲۰۰۷ رسیده است.
سازمان تجارت و توسعه اقتصادی (OCDE: Organisation de Coopération et de Développement Economique ) می گوید: در هر صورت وقتی که قیمت اورانیوم دو برابر شود، تاثیر آن در بالا رفتن بهای برق، تنها ۱۰ ٪ است.
از سال ۱۹۹۱ ، بیش از اندازه برآورده ساختن نیاز تقریبا ۴۴۰ نیروگاه هسته ای صلح آمیز غیرنظامی کنونی، اورانیوم استخراج می شود. نکته معما در آنجاست که بزرگترین مشتریان اورانیوم، انبارهای انباشته مصرف کنندگان نظامی انرژی هسته ای است( ۱۳ ). معادنی که امروزه کشف می شوند، نسبت به معادن پیشین خود، از لحاظ مقدار اورانیوم، خیلی فقیر هستند. به علاوه، یک معدن اورانیوم، به دلیل مقرون به صرفه نبودن (حتی با بهایی بیشتر از قیمت فعلی اورانیوم و یا با سرمایه گذاری کلان که هر چند خطر از دست دادنش بسیار بالاست)، هرگز تا آخرین ظرفیتش مورد بهره برداری قرار نمی گیرد و در نیمه های کار به حال خود رها
می شود.
تنها میزان کمی از سنگ اورانیوم، یو ـ ۲۳۵ است که اتم آن قابلیت شکافته شدن را (خود به خودی) داراست و منبع انرژی نیروگاه های هسته ای می باشد.
{ نکته: هدف از غنی سازی، تولید اورانیومی است که دارای درصد بالایی از ایزوتوپ یو ۲۳۵باشد، بدلیل آنکه ایزوتوپ موثر در غنی سازی(یعنی یو ۲۳۵ ) در طبیعت بسیار نایاب است و نیمه عمری بسیار کوتاه دارد. در طبیعت از هر ۱۰۰ اتم موجود ۰/۷ ٪ (یو ۲۳۵ ) است و مابقی آن یعنی تقریبا ۹۸ ٪ ایزوتوپ یو ۲۳۸ و باقی مانده یو ۲۳۴است. برای آنکه بتوان از این انرژی استفاده کرد باید ایزوتوپ های دیگر را در فرایند غنی سازی به یو ۲۳۵تبدیل کرد. ـ م}
با توجه به پیش بینی ته کشیدن غنی ترین معادن اورانیوم و مخالفت رو به رشد مردم کشورهای بزرگ تولید کننده آن، چون استرالیا و کانادا با استخراج معادن اورانیوم، قیمت مواد اولیه هسته ای، همچنان رو به افزایش است.
بازار آزاد داده ها را تغییر می دهد
از زمانی که انرژی در اروپا به بازار آزاد واگذار شده است، شرکت ها کمتر به سرمایه گذاری در ساختن نیروگاه های جدید هسته ای رغبت نشان می دهند، زیرا با وجود بازار آزاد و بدون سوبسیدهای دولتی، دیگر این نوع کارها، همچون گذشته ها، دارای درآمد آنچنانی نیست.
همان طوری که مجله اکونومیست در سال ۲۰۰۱ نوشت، انرژی هسته ای که در آغاز کار گفته می شد به قدری ارزان است که اصلا مصرف آن به چشم نمی آید، آنقدر گران شده که حتی قادر به محاسبه واقعی آن نیستیم!
در سال ۲۰۰۳ ، در گزارشی بنام «آینده نیروی هسته ای، از انستیتوی تکنولوژی ماساچوست (MIT ) آمده است که در یک بازار آزاد، انرژی هسته ای توان رقابت با انرژی های کربنی و گازی را ندارد.
چندی پیش، مدیر مرکز بزرگ انرژی آلمان (E.ON ) در روزنامه تایمز نوشت که هزینه ساخت یک نیروگاه هسته ای تازه در انگلستان می تواند تا ۶ میلیارد یورو هم برسد که دو برابر مبلغ پیش بینی شده دولت آن کشور است. هزینه های جایگزینی ۱۰ راکتور اتمی بریتانیا می تواند تا به ۴۸ میلیارد یورو برسد، با ذکر این نکته که هزینه های خراب کردن نیروگاه های فرسوده و نگهداری زباله های اتمی در آن منظور نشده است.
برای آگاهی بیشتر در باره هزینه بخش های گوناگون انرژی هسته ای برای خزانه دولتی، می توانید در سایت htpp:// www.etopia.be نوشته ای از Luc Barbé به نام «آنچه که انرژی اتمی برای دولت تمام می شود» را نگاه کنید.
زیر نویس ۱۲: برای نیروگاه های ذغال سنگی و یا گازی، سهم هزینه مواد اولیه می تواند به ترتیب تا ۵۰ ٪ و یا ۷۰ ٪ هم برسد.
زیر نویس ۱۳ : در سال ۲۰۰۳ ، نیمی از تقاضاهای مواد اولیه سوخت هسته ای از منابع معدنی و نیمه دیگرش از منابع نظامی بدست آمد.
حرف حساب سبزها- پاره پنجم
خطر در صورت وقوع جنگ و یا عملیات تروریستی:
نیروگاه های هسته ای بیش از انکه در معرض خطرات ناشی از نقص های فنی داخلی باشند، از مکان های قابل توجه و از اهداف ویژه و مورد علاقه برای نشانه گیری در زمان وقوع جنگ و حملات تروریستی می باشند.
برخورداری از انرژی، از اهداف مهم و استراتژیک در شرایط جنگی است. چون بخش بزرگی از ذخیره های برقی بلژیک به دو نیروگاه های اتمی وابسته است، برای از رده خارج کردن آن ها، دشمن تلاش زیادی را به کار خواهد برد. در صورت اصابت ماده منفجره ای به یک نیروگاه اتمی، عواقب پخش مایع مرکب آلوده به رادیو اکتیو در زیستگاه پیرامونی به مراتب خیلی بیشتر از بروز یک حادثه در خود نیروگاه هسته ای خواهد بود.
امروزه سلاح های زیادی در جهان وجود دارند که با اینکه هسته ای نیستند و از نوع مواد منفجر کننده کلاسیک می باشند، ولی هیچ مرکز نیروگاه اتمی نمی تواند در برابر آن ها تاب بیاورد و ایستادگی کند.
همچنین، یک بمب هوایی کلاسیک ۹۰۰ کیلوگرمی، می تواند سوراخی به عمق ۱۰ و قطر ۱۵ متر در زمین ایجاد کند. چنین بمبی می تواند بتون سیمان سه متری و فولاد ۵۰ سانتیمتری را سوراخ کند.
با تکنولوژی موجود کنونی در زمینه نظامی، مانند پرتاب دقیق و هدایت شده موشک ها از طریق ماهواره و یا با استفاده از اشعه لیزر و بمب های سنگرشکن ( ۸ )، مکان مشخصی چون یک نیروگاه هسته ای و یا انبارهای زباله های اتمی را می توان با دقت کامل مورد هدف قرار داد. در صورت بروز چنین حادثه ای، بخش زیادی از مواد رادیو اکتیو، تا دور دست ها منتشر خواهد شد.
پس از یک حادثه، تمام زیستگاه ـ به معنای عام واژه ـ دور و بر نیروگاه هسته ای به مدت هزاران سال قابل زیست نخواهد بود.
علاوه بر خطر عملیات نظامی در زمان جنگ، ساختمان نیروگاه های اتمی می تواند یکی از اهداف مهم خرابکاری تروریست ها باشد. از زمان ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ ، تجهیزات جنگی، پدافند هوایی، در اطراف تعداد زیادی از نیروگاه های هسته ای آمریکا و همچنین در نزدیکی کارخانه «احیا یا بازفراوری زباله ی هسته ای» و بسته بندی زباله های رادیو اکتیو در Hague فرانسه نصب شده اند. AFCN به دنبال این حملات تروریستی، در ۱۷ مه ۲۰۰۲ گزارشی را به وزیر کشور بلژیک ارائه داد. بنا بر این گزارش، کهنه ترین ساختمان های نیروگاه های هسته ای Thiange ; Doel 1 , Doel 2 می توانند سقوط یک هواپیمای کوچک را تاب بیاورند اما این امر در باره هواپیماهایی چون بوئینگ ۷۰۷ / ۷۰۲ صادق نیست. اصابت یک هواپیمای برزگ خطوط مسافربری با نیروگاه Thiange نتایجی را به بار خواهد آورد که شرح اش قابل توصیف نیست.
در مه ۲۰۰۴ ، کالین پاول، وزیر خارجه وقت آمریکا، نامه ای برای دولت بلژیک فرستاد که در آن درخواست شده بود تا از ساختمان های نیروگاه های اتمی بلژیک، بیشتر مراقبت شود و برای پیشگیری از هر گونه عملیات خرابکارانه و یا نشت مواد اتمی، نظامیان را در اطراف آن ها مستقر کنند.
به نظر AFCN ، این خواست آمریکائیان با واقعیت موجود شرایط اطراف نیروگاه های بلژیک هم خوانی نداشت و به همین علت نیازی به دایر کردن پست های پلیس در آن محل ها را ندید.
در مه ۲۰۰۶ ، یک سخنگوی شبکه «مجامع خروج از انرژی اتمی» در فرانسه، به دلیل در اختیار داشتن مدرکی مربوط به EDF که مربوط «دفاع محرمانه» و کلاسه شده بود دستگیر کردند.
این نامه که در سطح گسترده ای در رسانه ها انتشار یافت ( ۹ )، مورد تجزیه و تحلیل یک کارشناس امور امنیتی و انرژی اتمی "گرین پیس" (Green Peace ) بریتانیایی قرار گرفت.
این کارشناس نشان داد راکتور (EPR( European Pressurised Water Reactor که برای ساخت Cherbourg پیش بینی شده است، قادر نخواهد بود در صورت سقوط و اصابت یک هواپیمای خطوط هوایی، مقاومت کند.
EDF و Areva مرتبا تائید می کنند که اندازه و طرح و فرم EPR را تغییر داده اند تا در برابر تصادفات و برخورد با هواپیماهای خطوط هوایی، مقاومت کنند. اما آنان هیچ وقت دلیلی بر صحت ادعای خود ارائه نکرده اند.
هر نیروگاه هسته ای دارای «استخری» است که در طی بیش از چندین دهه، مواد اولیه سوختی آن نیروگاه که منفجره و دارای حرارت زیادی هستند و به شکل اشعه خود را می نمایانند، در آنجا خنک می کنند. این «حوض های بزرگ» در مقابل حملات خرابکارانه، شکننده و ناپایدار می باشند. در واقع زباله های رادیو اکتیو خیلی قوی، بدون آنکه کاری برای حراست آن ها از این گونه گزندها پیش بینی گردد، در آنجا وجود دارند. مقدارشان در محل های انباری، رفته رفته بیشتر می شود، بدون آنکه کوچک ترین کاری برای جلوگیری حوادث در صورت سقوط هواپیماهای خطوط هوایی و یا در برابر یورش های نظامی و تروریستی با سلاح های سنگین، صورت گیرد.
در بلژیک، نه در گزارش های امنیتی نیروگاه ها و نه در چارچوب های صدور پروانه ساخت آن ها، اشاره خاصی به شکنندگی و آسیب پذیری در هنگام حملات جنگی نشده است.
برای این که تروریست ها، نیروگاهی را دچار و گرفتار فاجعه ای کنند، نیازی به سلاح های اتمی ندارند. یک یورش مسلحانه به یکی از این نیروگاه های هسته ای که در نزدیکی شهرها بنا شده اند، می تواند هزار بار بیش از انفجار هسته ای در بالای هیروشیما، مواد رادیو اکتیو پخش کند.
همچنین، تصادفات ناشی از جنگ می توانند در نقاط دیگری که در ارتباط با انرژی اتمی هستند، رخ دهند. برای مثال می توان محل های ساخت و تهیه مواد سوخت هسته ای ( FBFC ،Belgonucléaire و Dessel )؛ محوطه های بازفراوری زباله های هسته ای برای بهره برداری دوباره به عنوان مواد سوخت اولیه و بسته بندی و انبار سازی آن ها ( مثلا در Mol ) و یا ریسک زمان حمل و نقل زباله های اتمی را نام برد.
سلاح های هسته ای
در مراکز نیروگاه های هسته ای ( صلح آمیز ـ م )، احتمال خطر دستبرد به مواد سوخت اولیه برای پروژه های ساخت بمب اتم و یا یک «بمب کثیف» و یا دیگر طرح های ساخت سلاح های هسته ای خطرناک، بسیار زیاد است. کارکنان شاخه ها و رشته های گوناگون نظامی و غیرنظامی انرژی هسته ای، از ارکان اصلی این کارها بشمار می روند.
یک نگاه به بیلان کارهای دکتر عبدالقدیرخان ( پدر بمب اتم پاکستان ) نشان می دهد که شبکه گسترده غیر دولتی صادرات ـ وارداتی وجود دارد که همه اجزاء اولیه ساخت یک سلاح اتمی، از اورانیوم غنی شده، سانتریفوژها و یا قطعات اولیه برای ساخت آن ها گرفته تا نقشه، طرح سلاح ها، ابزار آلات و تشکیلات لازم برای مونتاژ را دارا می باشد.
این شبکه، آدم هایی در کشورهای زیادی از جمله دوبی، بحرین، مالزی، آفریقای جنوبی، سری لانکا، هلند و آلمان داشت.
عبدالقدیرخان در فوریه ۲۰۰۴ ، «اعتراف» کرد که در انتقال غیرمجاز تکنولوژی انرژی هسته ای به ایران، لیبی و کره شمالی دست داشته است. اما او توضیح بیشتری در این باره نداد.
مدارکی که در سال ۲۰۰۶ در کامپیوترهای سوداگران سوئیسی متعلق به شبکه عبدالقدیرخان پیدا شد، حاوی توضیحات اساسی برای ساختن بمب هسته ای کوچک بود که اصولا برای ایران و کره شمالی و تروریست ها جالب بود.
با این که نقشه های زیرزمینی و مخفی کشف شده در کامپیوترها از بین برده شدند، اما آژانس انرژی اتمی نمی تواند به حتم و یقین تأیید کند که این مدارک، پیش از نابودی، معامله نشده بودند.
باید یادآور شد که عبدالقدیرخان در دانشگاه کاتولیک و فلامان زبان لووَن در بلژیک دوره دیده بود!
هواداران انرژی هسته ای، همیشه دلیل و برهان می آورند که پلوتونیوم حاصل از انرژی هسته ای «صلح آمیز»، به دلیل کیفیت آن نمی تواند برای ساختن بمب اتم مورد استفاده قرار گیرد. در صورتی که بنابر یک مطالعه «آکادمی ملی علوم آمریکا» که در بیانیه مطبوعاتی وزارت دفاع این کشور آمده است ( ۱۰ )، «به طور مجازی، هر گونه از ترکیبات ایزوتوپ های پلوتونیوم می تواند برای ساخت بمب هسته ای به کار رود».
کادر III
در تغییر شرایط آب و هوایی، انرژی هسته ای، بی تاثیر نیست.
در سال های اخیر، به دلیل شرایط ویژه آب و هوایی، تعداد زیادی از نیروگاه های هسته ای در سراسر اروپا ( و جهان ) نامناسب تشخیص داده شده اند.
تغییرات آب و هوایی یک تهدید بزرگی برای امنیت نیروگاه های هسته ای و تولید برق به شمار رفته و در آینده نیز این تهدیدات بیشتر و متراکم تر خواهند شد.
وزش موج های شدید گرمایی، موجب وحشت آنهایی که از نیروگاه های اتمی بهره برداری می کنند، شده است.
گرماهای سوزان که در مدت چند سال اخیر ـ به ویژه در تابستان های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۶ ـ اروپا را در برگرفت، به طور جدی سیستم های سردکننده نیروگاه های هسته ای را زیر سئوال برد و چهره بدی از آن ها بر جای گذاشت. دمای آب به کار رفته، بیش از اندازه بالا رفت و در نتیجه آب هایی که به عنوان مایع سیستم سردکننده بود، نمی توانستند نقش خود را به خوبی بازی کند.
تولید کنندگان برق، مجبور شدند تا آب با گرمای خیلی بیشتر از آن چه را که قانون مجاز می داند، به بیرون بریزند. این کار موجب گرم تر شدن آبی که از پیش هم خیلی گرم بود، گردید. در بلژیک، در سال ۲۰۰۶ ، به دنبال گرمای شدید، خیلی از نیروگاه چه در Doel و چه در Thiange کارهای خود را کند کردند.
[ چون Doel در کنار (Scaut (۱۱ قرار دارد، حیوانات وحشی و گل های صحرایی این ناحیه مانند دیگر جاهای دنیا به آب معمولی سرد عادت دارند و بنابر این نسبت به این وضع افزایش گرما حساسیت خاص دارند.]
اتفاقات دیگر ناشی از تغییرات گرمایی شدید در آب و هوا که نیروگاه های هسته ای را تهدید می کنند، عبارتند از: توفان و سیلاب ها.
در دسامبر ۱۹۹۹ ، موج هایی که به وسیله بادهای شدید و توفانی شکل گرفته بود، بارها از دیواره های حوضچه ی محافظ و نگهدارنده نیروگاه هسته ای Blayais ، واقع در شرق Giron فرانسه، گذشته و با به راه انداختن سیل در داخل آن، سبب خرابی تاسیسات ساختمانی نیروگاه گشت. همچنین این سیل تعداد زیادی از دستگاه های محافظت شده را از دور خارج و بی استفاده کرد.
در صورت بالا آمدن سطح آب ها، احتمال سیلاب های این چنینی در امتداد رودخانه ها بعید نیست. امری که در سال ۲۰۰۲ در کرانه های رودخانه Elbe در آلمان روی داد.
افزایش تصاعدی اتفاقاتی که در بالا از آن ها سخن به میان آمد، به خوبی نشان می دهد که روش های تولیدات برقی ابر ـ متمرکز و وابستگی اجباری به تعداد محدودی از واحد های تولیدی، بخوانید نیروگاه های هسته ای، درتغییر و دگرگونی های شرایط آب و هوایی، تاثیر بسزایی دارند.
زیر نویس ۸ : از این نوع بمب ها برای سوراخ کردن سنگرها و پناه گاه های زیرزمینی در عراق استفاده شد.
زیر نویس ۹ : این مدارک در نشانی زیر یافت می شود:
http://www.greenpeace.org/raw/content/france/press/reports/DGSNR-EDF.pdf.
زیر نویس ۱۰ :
U.S. Department of Energy, Non-Proliferation and Arms control Assessment of Weapons-Usable Fissile Material Storage and Excess Plutonium Disposition Alternatives, janvier 1997.
زیرنویس ۱۱ : Escaut که به زبان هلندی Schelde نام دارد، یک رودخانه اروپایی به درازای ۴۳۰ کیلومتر است که از ۷ ناحیه در سه کشور فرانسه، بلژیک و هلند می گذرد. این رودخانه به دریای شمال می ریزد. برگردان از Wikipédia
........
پاره های پیشین از این نوشتار :