انور میرستاری
حرف حساب سبزها ، مطالب آگاه گرانه و دانستنی در باره انرژی هسته ای است که توسط انور میرستاری ترجمه و در اختیار عاقمندان قرار می گیرد. پاره هفت از این ترجمه ها به شرح زیر است:
پاره ۷
کادر IV : هزینه نسبتا پائین انرژی هسته ای بلژیک به دلیل دریافت زودهنگام هزینه استهلاک از مصرف کنندگان است.
نیروگاه های هسته ای بلژیک از سوی دولت اجازه یافتند تا طی ۲۰ سال (به جای ۳۰ سال)، محاسبات استهلاکی خود را در حساب و کتاب امور مالی منظور نمایند. دریافت زودهنگام هزینه استهلاک، به مالکان نیروگاه های هسته ای اجازه می دهد تا در حال حاضر بطور مصنوعی قیمت را پائین بیآورند، بدون آنکه مصرف کنندگان بلژیکی ( که در مدت ۲۰ سال، هزینه استهلاک با شتاب را با پرداخت قیمت ویژه گران برق، بر دوش گرفته اند)، از آن بهره مند شوند. بنا بر پیش بینی «کمیسیون تنظیم برق و گاز»، در نتیجه بکار بردن این سیاست، در مجموع یک سود مالی نزدیک به ۳/۹ میلیارد یورو حاصل می شود. هم چنین، این کمیسیون ادعا می کند که در بلژیک، افزایش عمر نیروگاه های هسته ای به ۶۰ سال، ۸/۹ میلیارد یورو سود به بار خواهد آورد.
کادر V : قیمت فروش الکتریسیته به هزینه تولید برق هسته ای بستگی ندارد.
در چارچوب بازار آزاد کنونی اروپا، قیمت عمده فروشی برق، تابعی از مولفه های تعیین کننده هزینه تولید برق نیروگاه غیر هسته ای است، که یک منبع فرعی تولید برق به حساب می آیند.
همچنین از لحاظ تکنیکی، نیروگاه های هسته ای برای کاهش و افزایش تولید، در زمان های لازم برای بیشترین و یا کمترین مصرف، ناتوان هستند و فقط یک تولید پایه ای و ثابت را تضمین می کنند.
معمولا میزان تولیدات دقیق خیلی زیاد و یا جزئی، به وسیله نیروگاه های گازی تضمین شده است.
پس تعیین نرخ برق به صورت عمده، بر اساس تولیدات نیروگاه های گازی و نه نیروگاه های اتمی صورت می گیرد.
باید گفت علاوه بر قیمت و یا هزینه های تولید برق در نیروگاه ها که یکی از عوامل در نظر گرفته شده برای تعیین قیمت تمام شده برق است، هزینه های حمل و نقل، توزیع و مالیات ها و حق آبونمان مشترکین را هم بر آن افزود.
کادرVI :
EPR فنلاندی، مشکلات مربوط به نیروگاه های جدید هسته ای را بر ملا می سازد.
در Olkiluoto ، کنسرسیوم TVO فنلاندی به عقد قراردادی با Framatome–Siemens (که از آن ببعدFramatome ANP نام گذاری شد)، برای ساختن یک راکتور ۱۶۰۰ مگا وات از نوع (EPR (European Pressurized Water Reaction پرداخت.
چون از سال ۱۹۹۲ ، این اولین راکتور اتمی بود که در جهان غرب ساخته می شد، توجه خاصی نسبت به آن شد. چیزی که مشاهده می شود آن است که انرژی اتمی در دومین نسیم بامدادی خود است و در حقیقت ارزش و اعتبار خود را دوباره به نمایش گذاشته است.
امروزه، فناوری انرژی هسته ای پروژه EPR فنلاندی را به عنوان نمونه ای از قابلیت رقابت انرژی اتمی در یک بازار پر از هرج و مرج و بدون یاری دولت، نشان می دهد. در زمانی که هنوز گفتگو در این باره در پارلمان فنلاند جریان داشت، ۲/۵ میلیارد یورو برای اجرای طرح، پیش پرداخت شد. اما پس از آن، در هنگام امضای قرارداد، قیمت آن تا ۳/۲ میلیارد یورو بالا رفته بود... کارگاه فنلاندی که در سال ۲۰۰۵ آغاز به کار کرد، اعلام کرد که باید از این پس، در بودجه کلی مبلغی بین ۱/۳ میلیارد یورو تا ۲/۲ میلیارد یورو، علاوه بر بودجه پیش بینی شده، در نظر گرفت.
باز هم حیف و میل و آتش زدن به مال خود: پروژه ای با این چنین اهمیت استراتژیکی برای کلیت انرژی هسته ای، شرکت های سازنده نیروگاه ها، برای به دست آوردن بازار و برنده شدن در مزایده، آماده کاهش قیمت های خود و فدای آن ها بودند. همچنین لازم است گفته شود که TVO و Framatome ANP با هم به توافق قراردادی با مبلغ ثابت رسیدند.
بنابر این، اگر زمانی این پروژه شکست بخورد، هیچ گونه خطر مالی شامل حالTVO نخواهد شد. مجریان این پروژه، همیشه فراموش می کنند که ۶۱۰ میلیون یورو کمک دولت فرانسه را تحت نام وام های صادراتی ذکر کنند. چیز دیگری را هم که از یاد می برند، آن است که TVO یک وام با شرایط خیلی خوب و با صرفه، به مبلغ ۱/۹۵ میلیارد یورو بدست آورد که با بهره ناچیز ۲/۶ ٪ به وی اعطا شد.
کمیسیون اروپا در حال حاضر در باره امور مالیEPR فنلاندی استعلام کرده و پرونده آن در دست بررسی است تا ببیند که آیا کمک های کشورهای عضو اتحادیه اروپا به این نهاد، غیر قانونی نبوده است.
به نظر می رسد که هزینه ساخت دومین نیروگاه EPR در فرانسه، ۲۵ ٪ بیش از هزینه های پرداختی Olkiluoto باشد. این امر بار دیگر نشان می دهد که Framatome ANP ، راکتور EPR را به قیمت «ویژه ای» و با سوبسید دولتی فنلاند، به این کشور فروخته اند. EPR فرانسوی هم از ابتدای امر تا آغاز کار به ۶۰۰ میلیون یورو نیاز داشته است...
از نخستین روز آغاز به کار، دشواری هایی بر سر راه ساختن این راکتور قرار دارد که با نادیده گرفتن آن ها، تنها مقدارشان بر روی هم انباشته می گردند.
یکی از مشکلات پیش آمده به دلیل کیفیت بد بتون ها در کارگاه بود و در دسامبر ۲۰۰۶ ، تقریبا پس از ۱۶ ماه کار Areva اعلام کرد که تا بدینجا ساخت نیروگاه با ۱۸ ماه تاخیر رو برو خواهد شد. در اوت ۲۰۰۷ ، پس از ۲۷ ماه کار، دیرکرد در تحویل پایانی کار به ۲۴ تا ۳۰ ماه رسید. این پروژه به دلایل مشکلات جاری، حداقل با دو سال تاخیر به جای ۲۰۰۹ در ۲۰۱۱ پایان خواهد یافت.
و اما EPR فرانسوی Flamanville که ساخت آن از دسامبر ۲۰۰۷ شروع شده است، در پایان ماه مه ۲۰۰۸ به مدت سه هفته، تمام کارهای ساختمانی بنا به دستور بی چون و چرای مسئولین دولتی در بخش مربوط به امور امنیتی در زمینه های هسته ای، متوقف شد. زیرا آنان اشکالات بسیاری در بتونکاری مشاهده کردند.
در حقیقت، EPR بیشتر به یک لاستیک بادی نجات غریق شباهت دارد که برای جلوگیری از غرق شدن فناوری هسته ای در حال افول، آمده است. تلاش می شود که ما را با این مدل راکتور، به باور نوع جدیدتری از اتم و کسب انرژی زیاد و مطمئن و ارزان پیش برند.
بخش ششم
افسانه عدم وابستگی و استقلال در زمینه انرژی
یک اهمیت نسبتا نه چندان با اهمیت
در سطح جهانی، انرژی هسته ای یکی از منابع فرعی و جزئی انرژی به حساب می آید. در واقع، این نوع انرژی فقط ۲ ٪ کل انرژی مصرفی نهایی جهان را تشکیل می دهد. در حال حاضر، با توجه به تعداد ۴۴۰ راکتور اتمی موجود در جهان، معنای افزایش سهم انرژی هسته ای آن خواهد بود که صدها نیروگاه تازه، از جمله در کشورهایی که به « کشور های ناامن» مشهورند، ساخته شود.
هم اکنون، تقریبا سه چهارم برق تولیدی از طریق انرژی اتمی در شش کشور ایالات متحده، فرانسه، ژاپن، آلمان، روسیه و کره جنوبی تولید می شود.
بعلاوه، نباید فراموش کرد که نیروگاه های هسته ای فقط برق تولید می کنند. انرژی هسته ای قابلیت و توان پاسخگویی به ته کشیده شدن نفت را که پیش بینی می شود، ندارد.
در بلژیک، اگر کمی بیش از نیمی از برق دارای ریشه تولیدی انرژی هسته ای دارد، بخش انرژی الکتریکی، تنها بخشی از کل انرژی مصرفی ( مانند ترابری، گرمایی و غیره ) است. انرژی اتمی تنها ۱۰ ٪ انرژی مصرفی کشور بلژیک را تشکیل می دهد.
بازدهی ناچیز
یک نیروگاه هسته ای دارای بازدهی منظم ۳۳ در صدی می باشد. دو سوم انرژی (گرمایی) اولیه با عمل متراکم سازی آب تلف شده و وارد آب های رودخانه ها و اقیانوس ها می گردند.
در مقابل، نیروگاه های گازی TGV دارای بازدهی ۵۵ ٪ می باشند. در یک نیروگاه از نوع «Cogénration » که برق و گرما را هم زمان تولید کرده و از آن در یک پروسه صنعتی و یا برای گرم کردن ساختمان ها استفاده می شود، راندمان کاری، در کل می تواند به ۸۰ تا ۹۰ در صد برسد.
آلودگی گرمایی چشمگیر
در شرایط با توان مساوی برای هر دو نوع نیروگاه، یک نیروگاه اتمی کم و بیش ۶۶ ٪ از انرژی اولیه را به شکل انرژی گرمایی به هدر می دهد، در صورتیکه رقم یک نیروگاه گازی TGV ، بیش از حدود ۴۵ ٪ نیست.
مسلما با ریزش آب های خنک کننده نیروگاه ها در رودخانه ها، که خیلی گرمتر از آب های معمولی رودخانه ها هستند، مشکل آلودگی گرمایی پیش می آید.
درباره این مسئله، باید دو نکته را در نظر گرفت:
ـ رودخانه های ما تا اندازه محدودی می توانند پاسخگوی نیاز آب های خنک کننده نیروگاه ها باشند و یا گنجایش محدودی برای ریزش آب های گرم نیروگاه ها دارند،
ـ در صورت داشتن تابستان داغ، یعنی در شرایط پائین رفتن سطح آب رودخانه ها، یا باید نیروگاه ها را توقف کرد و یا باید آن ها را به حال خود واگذاشت تا هرچه بیشتر هوا را آلوده سازند ( پیش از این، چنین دشواریهایی در بلژیک و در جاهای دیگر رخ داده است.)
نگاه کنید به « در تغییر شرایط آب و هوایی، نیروی هسته ای چندان هم بی گناه نیست » در بخش ۴
ذخیره های محدود اورانیوم
چنانکه قبلا دیدیم، ذخیره های اورانیوم ـ ۲۳۵ که ماده اصلی چرخش نیروگاه ها می باشند، در صورت افزایش چشم گیر گنجایش نیروگاه ها، بسیار محدود و ناکافی هستند. با توجه به مصرف کنونی نیروگاه های اتمی، ذخیره جهانی اورانیوم ـ ۲۳۵ برای ۶۰ سال آینده برآورد می شوند و بنا براین اگر نیروگاه ها گسترش یابند، این رقم کاملا کمتر خواهد بود.
اگر بخواهیم ۵۰ ٪ انرژی جهانی را از راه انرژی هسته ای به دست بیاوریم، اورانیوم ـ ۲۳۵ در عرض ۳۰ سال ته خواهد کشید!
این محاسبات نظر کسانی را که می گویند منابع مواد اولیه سوخت انرزی اتمی پایان ناپذیر است را به چالش می کشد.
بزرگترین تولیدکنندگان اورانیوم، کشورهای استرالیا، کانادا، قزاقستان، نامیبی، نیجر و روسیه هستند. ۸۰ ٪ محصولات اورانیوم از این کشورها تأمین می شود.
شدت تراکم و تمرکز تولید اورانیوم بسیار بیشتر از تولیدات نفتی است. بدین جهت، شانتاژ در امر اورانیوم بارها و به مراتب آسانتر از نفت است. بنابراین، فرانسه به دلیل وابستگی زیاد به انرژی اتمی، تلاش می کند که از تولید ذخیره ی اورانیوم خود، به ویژه از سوی کشور نیجر آسوده خاطر گردد.
کشور های نامیبی و قزاقستان و هم چنین نیجر را با دشواری تمام می توان تولید کنندگان «مطمئن» برای اورانیوم به حساب آورد.
در کانادا و استرالیا مشکل به صورت دیگری است. مخالفین معادن اورانیوم ( ساکنین بومی، صاحبان زمین ها، شکارچیان، ماهیگیران، گردشگران و غیره ) خیلی خیلی قوی علیه توسعه معادن جدید در هر جای دلخواه هستند.
کشورهای بازار مشترک، تنها ۲ ٪ ذخیره جهانی اورانیوم را در اختیار خود دارند و بلژیک هیچ ذره ای از آن را ندارد.
و حالا چه کسی می تواند از غیر وابستگی و استقلال انرژی اتمی حرفی به میان آورد؟
و اورانیوم اقیانوسی؟
اورانیوم اقیانوسی بسیار بسیار در آب حل شده است ( ۳ گرم در ۱۰۰۰ تن آب ).
انرژی که برای تهیه اورانیوم از این راه صرف می شود، بسیار بیشتر از مقدار انرژی است که از این راه بدست می آید.
زیر نویس ۱۴ : ممکن است که با کار کرد انسانی، پلوتونیوم را به اورانیوم ـ ۲۳۵ افزود. اگر مسئله اتمی را کنار بگذاریم، با این کار فقط می توانیم « غذای ته مانده » را بیست سال دیگر نوش جان کنیم.
زیر نویس ۱۵ : در بعضی بیلان هایی که در رابطه با انرژی بلژیک داده می شود، انرژی هسته ای را به عنوان یک تولید بلژیکی در نظر می گیرند و بنابراین به غلط وارداتی دیده نمی شود.
پاره های پیشین از این نوشتار :
1 > 2 > 3 > 4 > 5 > 6 >
|
